Teknik Terim Sözlüğü
Endüstriyel otomasyon ve elektronik terimleri için kapsamlı rehber.
4-20mA Akım Döngüsü Nedir?
Endüstriyel otomasyonun en yaygın analog sinyal standardı olan 4-20mA'nın çalışma prensibi ve 0-10V'a göre avantajları.
ADC (Analog-Dijital Dönüştürücü) Nedir?
Analog sinyallerin dijital veriye dönüştürülmesi, çözünürlük (bit derinliği) kavramı ve endüstriyel ölçümdeki kritik rolü.
Aliasing (Örtüşme) Nedir?
Veri toplamada yetersiz örnekleme hızının neden olduğu aliasing problemi ve Nyquist teoremi.
Ağırlık ve Kuvvet Ölçüm Terminolojisi
Yük hücresi (load cell) ve endüstriyel tartım sistemlerinde kullanılan temel teknik terimler ve OIML standartları.
CC-Link Nedir? (Control & Communication Link)
Mitsubishi Electric öncülüğünde geliştirilen, özellikle Asya pazarında baskın olan açık endüstriyel ağ.
Derin Öğrenme (Deep Learning) Nedir?
Derin öğrenmenin temelleri, yapay sinir ağları ve endüstriyel anomali tespiti ile görüntü işleme sistemlerindeki rolü.
Dijital Filtreler Nedir? (Moving Average, Butterworth, Kalman)
Gürültülü sinyalleri temizlemek için kullanılan dijital sinyal işleme teknikleri ve kullanım alanları.
Dijital Transmitter Nedir ve Neden Kullanılır?
Analog transmitterlara göre avantajları, dijital sinyal işlemenin gücü ve veri bütünlüğü.
Doğruluk (Accuracy) ve Hassasiyet (Precision) Arasındaki Fark
Ölçüm sistemlerinde sıkça karıştırılan doğruluk ve hassasiyet kavramlarının teknik tanımı ve önemi.
Endüstride Wi-Fi Kullanımı: Avantajlar ve Dezavantajlar
Fabrika otomasyonunda kablosuz yerel ağ (WLAN/Wi-Fi) kullanımı, güvenlik riskleri ve endüstriyel Wi-Fi standartları.
Enstrümantasyon (Instrumentation) Nedir?
Ölçüm ve kontrol bilimi. Endüstriyel süreçlerde sensörler, transmitterlar ve kontrolcülerin rolü.
Gömülü Sistemler (Embedded Systems) Nedir?
Gömülü sistemlerin tanımı, mikrodenetleyiciler, RTOS ve modern endüstriyel elektronikteki kritik rolü.
HART Protokolü Nedir?
Highway Addressable Remote Transducer: Analog sadelik ile dijital zekanın birleşimi.
IoT (Endüstriyel Nesnelerin İnterneti) Nedir?
Sensörlerin internete bağlanması, büyük veri (big data) toplama ve bulut tabanlı analizlerin üretimdeki rolü.
Kalibrasyon ve Metroloji: İzlenebilirlik, Belirsizlik, Zero & Span
Ölçüme güven duymak: Kalibrasyon, İzlenebilirlik ve Ölçüm Belirsizliği kavramları.
LLM (Büyük Dil Modeli) Nedir?
Büyük Dil Modellerinin tanımı, çalışma prensibi ve endüstriyel veri yorumlamadaki uygulamaları.
LLM Mimarisi: Transformer, Attention, Parametreler
Yapay zekanın "beynini" anlamak: Transformer mimarisi, Dikkat Mekanizması ve Bağlam Penceresi nasıl çalışır?
LLM Veri İşleme: Tokenlar, Embeddingler, Sıcaklık, Halüsinasyon
Yapay zeka girdi işleme ve çıktı üretme terimleri: Tokenlar, Vektör Gömlemeler ve Halüsinasyon yönetimi.
LVDT Nedir?
LVDT (Lineer Değişken Diferansiyel Transformatör) çalışma prensibi ve hassas pozisyon ölçümündeki yeri.
Lineerite (Doğrusallık) Hatası Nedir?
Sensörlerin giriş-çıkış eğrisindeki sapmalar ve "Non-Linearity" kavramının ölçüm güvenilirliğine etkisi.
LoRa ve LoRaWAN Nedir?
Düşük enerji tüketimi ile kilometrelerce öteden veri göndermeyi sağlayan kablosuz teknoloji.
Loadcell (Yük Hücresi) Nedir?
Kuvveti elektriksel sinyale çeviren sensörlerin çalışma prensibi, Wheatstone köprüsü ve endüstriyel kullanım alanları.
MQTT Protokolü Nedir?
Nesnelerin İnterneti (IoT) dünyasının en hafif ve popüler haberleşme protokolü MQTT'nin çalışma mantığı.
Modbus RTU ve Modbus TCP Nedir?
Endüstriyel otomasyonun en yaygın iletişim protokolü olan Modbus RTU ve TCP arasındaki farklar, çalışma prensipleri ve avantajları.
Model Eğitimi ve Optimizasyon: Pre-training, Fine-tuning, LoRA, Quantization
Verimli yapay zeka modelleri oluşturma kavramları: Devasa verilerle Ön Eğitimden, uç cihazlar için Kuantizasyona.
PLC (Programlanabilir Mantık Denetleyicisi) Nedir?
Fabrikaların beyni olan PLC'lerin çalışma mantığı, sensörlerle entegrasyonu ve otomasyon sistemlerindeki yeri.
Peak (Tepe) ve Valley (Dip) Değerleri Neden Önemlidir?
Dinamik ölçümlerde anlık maksimum ve minimum değerlerin yakalanması (Peak Hold) ve kullanım alanları.
Performans Karakteristikleri: Histerezis, Kayma (Drift), Doğrusallık
Enstrüman performansını anlamak: Histerezis etkisi ve uzun dönem Kararlılık (Drift).
Potansiyometrik Cetvel Nedir?
Lineer potansiyometrelerin tanımı, rezistif çalışma prensibi ve pozisyon algılamada yaygın kullanım alanları.
Profinet Nedir?
Siemens tarafından geliştirilen endüstriyel Ethernet standardı Profinet ve Profibus arasındaki farklar.
Prompt Engineering (İstem Mühendisliği) Nedir?
Yapay zeka modelinden en iyi sonucu almak için girdileri tasarlama sanatı ve optimizasyon teknikleri.
RAG (Retrieval-Augmented Generation) Nedir?
RAG yönteminin, yapay zeka modellerinin özel ve güncel dış veri kaynaklarını kullanarak soruları yanıtlamasını nasıl sağladığı.
Sinyal Gürültüsü (Noise) Nedir ve Nasıl Önlenir?
Endüstriyel ortamdaki elektriksel gürültü kaynakları (EMI/RFI), ölçüm hatalarına etkisi ve filtreleme yöntemleri.
Sinyal Koşullama ve İzolasyon
Analog sinyalleri dijital dünyaya hazırlamak: Yükseltme, Filtreleme ve Elektriksel İzolasyon.
Temel Cihaz Tanımları: Sensör, Transdüser, Transmitter, Aktüatör
Endüstriyel cihazların fonksiyonel hiyerarşisi: Fiziksel dünyayı algılamadan harekete geçmeye kadar.
UWB (Ultra-Wideband) Teknolojisi Nedir?
İç mekan konumlandırma ve kısa mesafeli yüksek hızlı veri iletimi için kullanılan devrimsel radar teknolojisi.
Yapay Zeka Çıkarımı (Inference) Nedir?
Eğitilmiş bir yapay zeka modelinin canlı veriye dayanarak tahmin veya karar üretme süreci.
Çözünürlük ve Ölçüm Aralığı (Full Scale Range) İlişkisi
Bit derinliğinin (12-bit, 24-bit) ölçebileceğiniz en küçük değeri nasıl etkilediğinin matematiği.
İleri Seviye Filtreleme: Unscented Kalman vs Standart Kalman
Doğrusal olmayan (non-linear) sistemlerde gürültü giderme ve Unscented Kalman Filtresi’nin (UKF) üstünlüğü.