Teknik Terim Sözlüğü

Endüstriyel otomasyon ve elektronik terimleri için kapsamlı rehber.

4-20mA Akım Döngüsü Nedir?

Endüstriyel otomasyonun en yaygın analog sinyal standardı olan 4-20mA'nın çalışma prensibi ve 0-10V'a göre avantajları.

4-20mAAnalog SinyalAkım Döngüsü

ADC (Analog-Dijital Dönüştürücü) Nedir?

Analog sinyallerin dijital veriye dönüştürülmesi, çözünürlük (bit derinliği) kavramı ve endüstriyel ölçümdeki kritik rolü.

ADCDönüştürücüSinyal İşleme

Aliasing (Örtüşme) Nedir?

Veri toplamada yetersiz örnekleme hızının neden olduğu aliasing problemi ve Nyquist teoremi.

AliasingNyquistÖrnekleme

Ağırlık ve Kuvvet Ölçüm Terminolojisi

Yük hücresi (load cell) ve endüstriyel tartım sistemlerinde kullanılan temel teknik terimler ve OIML standartları.

MetrolojiTartımOIML

CC-Link Nedir? (Control & Communication Link)

Mitsubishi Electric öncülüğünde geliştirilen, özellikle Asya pazarında baskın olan açık endüstriyel ağ.

CC-LinkMitsubishiFieldbus

Derin Öğrenme (Deep Learning) Nedir?

Derin öğrenmenin temelleri, yapay sinir ağları ve endüstriyel anomali tespiti ile görüntü işleme sistemlerindeki rolü.

Derin ÖğrenmeYapay ZekaMakine Öğrenmesi

Dijital Filtreler Nedir? (Moving Average, Butterworth, Kalman)

Gürültülü sinyalleri temizlemek için kullanılan dijital sinyal işleme teknikleri ve kullanım alanları.

Dijital FiltreMoving AverageButterworth

Dijital Transmitter Nedir ve Neden Kullanılır?

Analog transmitterlara göre avantajları, dijital sinyal işlemenin gücü ve veri bütünlüğü.

Dijital TransmitterGDT SerisiSinyal Dönüştürücü

Doğruluk (Accuracy) ve Hassasiyet (Precision) Arasındaki Fark

Ölçüm sistemlerinde sıkça karıştırılan doğruluk ve hassasiyet kavramlarının teknik tanımı ve önemi.

DoğrulukHassasiyetÖlçüm

Endüstride Wi-Fi Kullanımı: Avantajlar ve Dezavantajlar

Fabrika otomasyonunda kablosuz yerel ağ (WLAN/Wi-Fi) kullanımı, güvenlik riskleri ve endüstriyel Wi-Fi standartları.

Wi-FiWLANKablosuz

Enstrümantasyon (Instrumentation) Nedir?

Ölçüm ve kontrol bilimi. Endüstriyel süreçlerde sensörler, transmitterlar ve kontrolcülerin rolü.

EnstrümantasyonÖlçümKontrol

Gömülü Sistemler (Embedded Systems) Nedir?

Gömülü sistemlerin tanımı, mikrodenetleyiciler, RTOS ve modern endüstriyel elektronikteki kritik rolü.

Gömülü SistemlerMikrodenetleyiciRTOS

HART Protokolü Nedir?

Highway Addressable Remote Transducer: Analog sadelik ile dijital zekanın birleşimi.

HARTHaberleşmeProtokol

IoT (Endüstriyel Nesnelerin İnterneti) Nedir?

Sensörlerin internete bağlanması, büyük veri (big data) toplama ve bulut tabanlı analizlerin üretimdeki rolü.

IoTIIoTBulut

Kalibrasyon ve Metroloji: İzlenebilirlik, Belirsizlik, Zero & Span

Ölçüme güven duymak: Kalibrasyon, İzlenebilirlik ve Ölçüm Belirsizliği kavramları.

KalibrasyonMetrolojiİzlenebilirlik

LLM (Büyük Dil Modeli) Nedir?

Büyük Dil Modellerinin tanımı, çalışma prensibi ve endüstriyel veri yorumlamadaki uygulamaları.

LLMYapay ZekaAI

LLM Mimarisi: Transformer, Attention, Parametreler

Yapay zekanın "beynini" anlamak: Transformer mimarisi, Dikkat Mekanizması ve Bağlam Penceresi nasıl çalışır?

LLMTransformerAttention Mechanism

LLM Veri İşleme: Tokenlar, Embeddingler, Sıcaklık, Halüsinasyon

Yapay zeka girdi işleme ve çıktı üretme terimleri: Tokenlar, Vektör Gömlemeler ve Halüsinasyon yönetimi.

LLMTokenEmbeddings

LVDT Nedir?

LVDT (Lineer Değişken Diferansiyel Transformatör) çalışma prensibi ve hassas pozisyon ölçümündeki yeri.

LVDTSensörPozisyon

Lineerite (Doğrusallık) Hatası Nedir?

Sensörlerin giriş-çıkış eğrisindeki sapmalar ve "Non-Linearity" kavramının ölçüm güvenilirliğine etkisi.

LineeriteDoğrusallıkSensör Hatası

LoRa ve LoRaWAN Nedir?

Düşük enerji tüketimi ile kilometrelerce öteden veri göndermeyi sağlayan kablosuz teknoloji.

LoRaLoRaWANKablosuz

Loadcell (Yük Hücresi) Nedir?

Kuvveti elektriksel sinyale çeviren sensörlerin çalışma prensibi, Wheatstone köprüsü ve endüstriyel kullanım alanları.

LoadcellSensörTartım

MQTT Protokolü Nedir?

Nesnelerin İnterneti (IoT) dünyasının en hafif ve popüler haberleşme protokolü MQTT'nin çalışma mantığı.

MQTTIoTHaberleşme

Modbus RTU ve Modbus TCP Nedir?

Endüstriyel otomasyonun en yaygın iletişim protokolü olan Modbus RTU ve TCP arasındaki farklar, çalışma prensipleri ve avantajları.

ModbusHaberleşmeRS485

Model Eğitimi ve Optimizasyon: Pre-training, Fine-tuning, LoRA, Quantization

Verimli yapay zeka modelleri oluşturma kavramları: Devasa verilerle Ön Eğitimden, uç cihazlar için Kuantizasyona.

Yapay ZekaModel EğitimiFine-tuning

PLC (Programlanabilir Mantık Denetleyicisi) Nedir?

Fabrikaların beyni olan PLC'lerin çalışma mantığı, sensörlerle entegrasyonu ve otomasyon sistemlerindeki yeri.

PLCOtomasyonKontrolcü

Peak (Tepe) ve Valley (Dip) Değerleri Neden Önemlidir?

Dinamik ölçümlerde anlık maksimum ve minimum değerlerin yakalanması (Peak Hold) ve kullanım alanları.

Peak HoldMaksimumDinamik Ölçüm

Performans Karakteristikleri: Histerezis, Kayma (Drift), Doğrusallık

Enstrüman performansını anlamak: Histerezis etkisi ve uzun dönem Kararlılık (Drift).

HisterezisDriftKararlılık

Potansiyometrik Cetvel Nedir?

Lineer potansiyometrelerin tanımı, rezistif çalışma prensibi ve pozisyon algılamada yaygın kullanım alanları.

PotansiyometrePozisyon SensörüRezistif

Profinet Nedir?

Siemens tarafından geliştirilen endüstriyel Ethernet standardı Profinet ve Profibus arasındaki farklar.

ProfinetSiemensEndüstriyel Ethernet

Prompt Engineering (İstem Mühendisliği) Nedir?

Yapay zeka modelinden en iyi sonucu almak için girdileri tasarlama sanatı ve optimizasyon teknikleri.

Prompt EngineeringYapay ZekaLLM

RAG (Retrieval-Augmented Generation) Nedir?

RAG yönteminin, yapay zeka modellerinin özel ve güncel dış veri kaynaklarını kullanarak soruları yanıtlamasını nasıl sağladığı.

RAGYapay ZekaBilgi Tabanı

Sinyal Gürültüsü (Noise) Nedir ve Nasıl Önlenir?

Endüstriyel ortamdaki elektriksel gürültü kaynakları (EMI/RFI), ölçüm hatalarına etkisi ve filtreleme yöntemleri.

GürültüEMIFiltreleme

Sinyal Koşullama ve İzolasyon

Analog sinyalleri dijital dünyaya hazırlamak: Yükseltme, Filtreleme ve Elektriksel İzolasyon.

Sinyal KoşullamaİzolasyonFiltreleme

Temel Cihaz Tanımları: Sensör, Transdüser, Transmitter, Aktüatör

Endüstriyel cihazların fonksiyonel hiyerarşisi: Fiziksel dünyayı algılamadan harekete geçmeye kadar.

SensörTransdüserTransmitter

UWB (Ultra-Wideband) Teknolojisi Nedir?

İç mekan konumlandırma ve kısa mesafeli yüksek hızlı veri iletimi için kullanılan devrimsel radar teknolojisi.

UWBKonumlandırmaRTLS

Yapay Zeka Çıkarımı (Inference) Nedir?

Eğitilmiş bir yapay zeka modelinin canlı veriye dayanarak tahmin veya karar üretme süreci.

InferenceYapay ZekaEdge Computing

Çözünürlük ve Ölçüm Aralığı (Full Scale Range) İlişkisi

Bit derinliğinin (12-bit, 24-bit) ölçebileceğiniz en küçük değeri nasıl etkilediğinin matematiği.

ÇözünürlükFull ScaleRange

İleri Seviye Filtreleme: Unscented Kalman vs Standart Kalman

Doğrusal olmayan (non-linear) sistemlerde gürültü giderme ve Unscented Kalman Filtresi’nin (UKF) üstünlüğü.

Kalman FilterUKFEKF